emscher KunstpauseAfgelopen maandag presenteerden het curatorenteam, de kunstenaars en de organisatoren concept en ontwerpen van Emscherkunst 2016 in cultureel centrum Dortmunder U. De tentoonstelling vindt alweer voor de derde keer plaats. Van 4 juni tot en met 18 september zal, zowel in de natuur als in de stad, kunst worden gepresenteerd die zich duidelijk verhoudt tot de huidige tijd. Met ‘Dortmund Urban’ – één van de zeven tentoonstellingslocaties – neemt voor het eerst ook de stad zelf een belangrijke plaats in binnen Emscherkunst. Het motto is: Ontdek de kunst – beleef de verandering!


De aanwezige kunstenaars, onder wie de Nederlander Erik van Lieshout, atelier le balto en het kunstenaarsduo Stracke & Seibt, discussieerden over hun werk. Curator van de tentoonstelling is Florian Matzner. Hij werkt nauw samen met Katia Aßmann (Urbane Künste Ruhr) en Simone Timmerhaus (Emschergenossenschaft). De organisatoren zijn, evenals in 2010 en 2013, Emschergenossenschaft, Urbane Künste Ruhr en Regionalverband Ruhr.

25 kunstwerken op 7 locaties
Langs de 51 km lange kunstroute, die je trouwens het beste met de fiets kunt ervaren, liggen zeven tentoonstellingslocaties. De bedoeling is dat 16 nieuwe kunstwerken ontstaan. Daarnaast zullen negen projecten uit de tentoonstellingen van 2010 en 2013 op nieuwe locaties worden gepresenteerd. In totaal zijn zo 25 sculpturen, installaties, interventies, performances alsmede fotografie en film te beleven. In Holzwickede ligt de locatie Emscherquelle –in het Hixterwald en de Emscherquelhof (een historische hoeve) zal het werk van drie kunstenaars te zien zijn. Hier zal onder andere een tentenkamp met tenten van Ai Weiwei ontstaan (een werk uit 2013). Een duidelijk accent ligt op de stad Dortmund met vier tentoonstellingslocaties: de Phoenix See, Dortmund Urban en de cokesfabriek Hansa. Op de grens tussen Dortmund en Castrop-Rauxel ligt het terrein van het hoogwaterbekken Mengede-Ickern. Eveneens in Castrop-Rauxel ligt het spannende areaal van het Wasserkreuz, waar Emscher en Rhein-Herne-Kanal elkaar kruisen. In Recklinghausen/Herne vormen het terrein van Museum Strom und Leben en dat van de Stadthafen het westelijke eindpunt van het tentoonstellingsgebied van Emscherkunst 2016.

Natuurherstel en urbaniteit
Naast het natuurherstel van en langs de Emscher is de verdwijning en transformatie van het industrielandschap van het Ruhrgebied een centraal thema. In het concept zijn bovendien aspecten als klimaat, ecologie en participatie geïntegreerd. Deze thema’s van Emscherkunst zijn sinds 2010 ongewijzigd. In 2013 is daar de urbane context bijgekomen, en die krijgt in Emscherkunst 2016 een duidelijk accent. De uitgenodigde kunstenaars hebben zich intensief met de tentoonstellingslocaties beziggehouden en zullen kunstwerken maken die daardoor geïnspireerd zijn. Curator Florian Matzner benadrukte dat de kunstwerken in 2016 radicaler zullen zijn en meer diepgang zullen hebben dan die van de beide voorgaande tentoonstellingen: ‘Ik hoop op meer discussie over de kunst zelf! De bezoekers moeten op een ander spoor worden gezet, er moeten zich nieuwe perspectieven voor hen openen die je in dit landschap misschien niet zo gauw zou verwachten.’

Een greep uit de kunstenaars van Emscherkunst 2016
Voor het filmische project ‘The Island’ van Erik van Lieshout (Nederland) aan de Phoenix See in Dortmund woonde en werkte hij van augustus tot eind november 2015 regelmatig in het stadsdeel Hörde, Dortmund. atelier le balto (Frankrijk/Berlijn), een atelier voor landschapsarchitectuur, realiseert in de buurt van de cokesfabriek Hansa, Dortmund, in een betoverend mooi gelegen hazelaarbosje, het werk ‘Kunstpause’.  Het kunstenaarsduo Stracke & Seibt (Duitsland) lanceert met ‘WATER COLOR’ (werktitel) een project dat alle zeven tentoonstellingslocaties omvat. Een studio op wielen dient als mobiel onderzoeksstation, van waaruit de bezoekers (onder leiding van de kunstenaars) de omgeving in de vorm van ‘klassieke’ aquarelcursussen observeren en nauwgezet onderzoeken.

Nevin Aladağ (geboren in Turkije, woont in Berlijn) plaatst bij het hoogwaterbekken een horizontaal landmark. Tobias Zielony (Duitse paviljoen Biënnale van Venetië 2015) plant een filmproject in de stad Dortmund. Raumlabor uit Berlijn zal een begaanbare contemplatieve plek in en aan de Emscher realiseren. Overige kunstenaars zijn de Zweed Henrik Håkansson, wiens werk nadrukkelijk rekening houdt met het ecologische aspect, de Zwitser Roman Signer en de Italiaan Massimo Bartolini, om slechts enkele namen te noemen. Met de Kunstakademie Münster (o.l.v. prof. Ferdinand Ullrich) wordt opnieuw een regionaal kunstproject verwezenlijkt.

Achtergrond
Sinds 2010, toen het Ruhrgebied culturele hoofdstad van Europa was, begeleidt de internationale tentoonstelling als een triënnale een van de grootste renatureringsprojecten van Europa: de omvorming van het open riool dat de Emscher lange tijd is geweest, tot een natuurlijk rivierlandschap. Bij de eerste editie in 2010, het jaar van de culturele hoofdstad, was Emscherkunst met 200.000 bezoekers het grootste kunstproject in de openbare ruimte van het Ruhrgebied. In 2013 kwamen al 255.000 bezoekers op het kunstevenement af.

www.emscherkunst.de

emscher Kunstpause